Nie mów mi jak mam żyć, czyli czym NIE JEST coaching.

Hand pointing at a Coaching Word Cloud on blue background.

W ciągu ostatnich kilku lat tematyka rozwoju osobistego bardzo poszła do przodu. Wielu specjalistów z dziedziny psychologii stara się uświadomić społeczeństwu to, że rozwijając talenty, potencjał i kompetencje miękkie zwiększamy swoje szanse na osiągnięcie sukcesu zawodowego i prywatnego. Jednym z takich rozwiązań pracy nad sobą stał się coaching. Jego popularność jest na tyle duża, że wywołuje coraz więcej kontrowersji na temat tego, czym on tak naprawdę jest. Wiele osób wiąże tą dyscyplinę ze szkoleniami, wystąpieniami publicznymi, mowami motywacyjnymi, czy też terapiami. W skrajnych przypadkach ludzie określają to za szarlatanerię oraz manipulowanie innymi w celu szybkiego zarobienia dużych pieniędzy (czyt. Co zrobić, żeby się nie narobić?). Ciężko się z tym nie zgodzić, gdy na rynku jest coraz więcej pseudospecjalistów, którzy uważają się za guru motywacji i często w wyniosły, kontrowersyjny i wulgarny sposób, starają się przekonać nas do tego, że możemy wszystko. Cytując klasyka – jesteś zwycięzcą.

Uczestnicząc w ostatnim czasie w koszalińskiej edycji „Nocy Szkoleń”, miałem przyjemność poznać Agnieszkę Marczak, akredytowanego coacha ICF, która w swoim szkoleniu zaczęła od tego, czym nie jest coaching, aby uświadomić nam to, z czym się będziemy się stykać przez następną godzinę. To mnie zaskoczyło bardzo pozytywnie. To mnie zainspirowało do tego, aby podzielić się tą wiedzą i raz na zawsze wytłumaczyć, czym NIE JEST coaching, aby rozwiać wszelkie wątpliwości i zapobiec szerzeniu się bezsensownej fali nienawiści na temat jego istnienia.

1. Coaching to nie TERAPIA

Zasadnicza różnica między terapeutą, a coachem jest taka, że ten pierwszy w swojej rozmowie z pacjentem ma na celu zidentyfikowanie mechanizmów znajdujących się w przeszłości, które wpływają na teraźniejszość. Natomiast w procesie coachingu skupiamy się na pracy w teraźniejszości, aby móc osiągać cele w przyszłości. Podsumowując – w coachingu liczy się tu i teraz.

2. Coaching to nie MENTORING

Jak sama nazwa wskazuje, w procesie mentoringu główną rolę pełni mentor. Mimo, że pełni podobne stanowisko niż coach, to posiada większe doświadczenie i wiedzę zawodową, z którą się dzieli z klientami, aby pomóc rozwiązać ich problemy. Coach, w przeciwieństwie do mentora, nie podaje gotowych rozwiązań, tylko aktywnie słucha i umiejętnie zadając pytania, stara się nakierować klienta do samodzielnego poszukiwania rozwiązania danego problemu.

3. Coaching to nie SZKOLENIE

Pierwszą różnicą między tymi dwoma procesami jest to, że szkolenie przeprowadza nie coach, a trener. Choć tłumaczenie słowa „coach” w języku angielskim może wywołać pewne zdziwienie,  to prawda jest taka, że te dwa zawody różnią się od siebie. Trener podczas szkolenia przekazuje wiedzę specjalistyczną. Dzieli się nią, czasem poprzez własne doświadczenie, aby pomóc słuchaczom/widzom w rozwiązaniu ich problemów. Natomiast coach, jak już wspomniano wyżej, nie doradza innym, lecz aktywnie słucha i umiejętnie zadaje pytania, aby klient sam znalazł rozwiązanie na istniejący problem. Drugą różnicą jest to, że trener w procesie szkolenia opiera się zarówno na praktyce, jak i teorii. Natomiast skuteczny coach jest praktykiem. I trzecią różnicą jest to, że proces szkolenia odbywa się najczęściej w grupach, aby móc przekazać wiedzę jak najszerszej publiczności. Proces coachingu powinien odbywać się na spotkaniach indywidualnych, aby specjalista mógł w pełni skupić się na kliencie.

4. Coaching to nie WYSTĄPIENIE MOTYWACYJNE

Wystąpienie motywacyjne ma za zadanie tylko jedno – zmotywować uczestników wydarzenia do wzięcia się za siebie i wprowadzenia pewnych zmian w swoim dotychczasowym życiu, aby podnieść jego jakość. Prelegentami takiego wydarzenia są mówcy, którzy poprzez własne ciężkie doświadczenia życiowe i zawodowe, starają się inspirować słuchaczy/widzów do poszukiwania rozwiązań. Proces coachingu ma w sobie elementy motywacji (chociażby w momencie, gdy klient uświadomi sobie, że samodzielnie znalazł rozwiązanie na istniejący problem), jednakże nie opiera się on na udzielaniu konkretnych informacji, czy rad.

5. Coaching to nie DORADZTWO ani KONSULTING

Proces doradztwa polega przede wszystkim na przedstawieniu przez doradcę konkretnych informacji lub opcji rozwiązań w danym obszarze (np. jak właściwie lokować środki pieniężne, jak inwestować na giełdzie). Coach w swojej pracy nie udziela żadnych rad, ani informacji na istniejący problem.

Skoro coaching nie jest ani szkoleniem, terapią, wystąpieniem motywacyjnym, czy też procesem mentoringu lub doradztwa, to czym właściwie jest? Definicja coachingu, przedstawiona przez główną organizację – International Coaching Federation, podana jest tutaj, ale ja ograniczę się do kilku prostych kwestii:

  • coaching jest PROCESEM rozwoju osobistego (a nie jednorazowym spotkaniem), podczas którego klient koncentruje się na rozwiązywaniu problemów w oparciu o własną wiedzę, doświadczenie oraz umiejętności.
  • coaching jest indywidualnym NARZĘDZIEM, który jest dostosowany pod potrzeby i sposób działania danego klienta. To pokazuje, że każdy proces coachingowy jest inny.
  • coaching jest RELACJĄ partnerską, opartą na zrozumieniu i empatii oraz całkowitej koncentracji ze strony coacha. Jego głównym zadaniem jest aktywne słuchanie klienta oraz dążenie do samodzielnego myślenia i wydobycia rozwiązań z wnętrza klienta poprzez umiejętne zadawanie pytań.

Czy coaching jest dla każdego? Nie. To wszystko zależy od naszych indywidualnych potrzeb oraz problemów, na które sami musimy znaleźć odpowiednie formy wsparcia. Czy warto korzystać z usług coacha? Myślę, że tak, ponieważ wszystko jest dla ludzi i warto pewnych rzeczy doświadczyć, aby przekonać się, czy tego typu proces pomaga nam w podniesieniu jakości życia. Jednakże zanim zdecydujemy się na skorzystanie z takiej usługi, warto zweryfikować wiarygodność danego coacha (np. sprawdzenie jego akredytacji, doświadczenia zawodowego, rekomendacji – o tym więcej tutaj), aby nie stać się ofiarą czyjejś amatorszczyzny, która nie tylko „wydoi” z nas sporą sumę pieniędzy, ale i nie pomoże nam w drodze dalszego rozwoju.

Kacper Papiernik

This entry has 0 replies